Je wordt slachtoffer bij een verkeersongeval door de schuld van anderen. Hoe en van wie krijg je een schadevergoeding?

Bij sommige ongevallen geven meerdere partijen elkaar de schuld. Als er dan nog eens een derde slachtoffer betrokken is (die niet bijdroeg aan de oorzaak van het ongeval), is het voor dit slachtoffer niet altijd eenvoudig om een schadevergoeding te krijgen. Zeker niet wanneer er geen verantwoordelijke(n) kunnen worden toegewezen. Wat kan het slachtoffer verwachten in zo'n situatie en wat kan de rechtsbijstandverzekeraar betekenen?

We geven meteen 2 voorbeelden om duidelijk te maken over welke soort ongevallen we spreken:

Voorbeeld 1: Je rijdt op de snelweg met jouw auto. Er vliegt plotseling een voertuig tegen jouw auto aan. Dit voertuig was in botsing gekomen met een ander voertuig. Beide bestuurders van de botsing beweren daarna dat de ander van zijn rijstrook afweek;

Voorbeeld 2: Je bent op vakantie en zit op een bankje naar de zee te kijken wanneer twee jonge fietsers te dicht bij elkaar komen. Een van hen verliest zijn evenwicht en valt tegen uw been aan. De ouders van de jongeren wijzen elkaar de schuld toe.

Wie is verantwoordelijk?

Volgens het burgerlijk recht moet het slachtoffer eerst aantonen dat een partij schuldig is om vervolgens een schadevergoeding te kunnen krijgen van die partij (of van hun aansprakelijkheidsverzekeraar, de zogenaamde "BA").

Als je zich in deze situatie bevindt, ben je dubbel slachtoffer: niet alleen van een ongeval waarbij je geen actieve rol speelde, maar ook van de discussies over de verantwoordelijkheden.

Gelukkig kan je rekenen op automatische vergoedingssystemen wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan.

De vergoedingssystemen voor onschuldige slachtoffers

Onze wetgeving (1) en de beroepsvereniging van Belgische verzekeringsmaatschappijen (Assuralia) (2) hebben elk een automatisch vergoedingsmechanisme voorzien waarmee je vergoed kan worden zonder te moeten wachten tot er duidelijkheid is over de verantwoordelijkheden tussen de andere partijen.

De voorwaarden zijn soms gelijkaardig, soms verschillend. We doorlopen de belangrijkste voorwaarden aan de hand van onze twee voorbeelden aan het begin van dit artikel.

De belangrijkste gemeenschappelijke voorwaarden

Naast het feit dat je in beide situaties veel pech hebt, betreft het een verkeersongeval op de openbare weg of een terrein dat toegankelijk is voor het publiek. Dit is de eerste gemeenschappelijke voorwaarde. De schade kan materieel en/of lichamelijk zijn. Daarnaast is het niet voldoende om zichzelf "onschuldig slachtoffer" te noemen. Naast het aantonen dat jouw schade daadwerkelijk het gevolg is van het ongeval, moet je objectief kunnen aantonen dat jouw verantwoordelijkheid niet ter discussie staat. Als een van de bestuurders beweert dat jij van rijstrook wisselde en hij een ontwijkingsmanoeuvre moest maken, wordt jij verdacht - ondanks jouw betwistingen - betrokken te zijn bij het ontstaan van het ongeval. Je kunt dan niet automatisch als onschuldig slachtoffer worden beschouwd. De andere partij trouwens ook niet. Kortom, er mag geen enkele twijfel bestaan over jouw mogelijke verantwoordelijkheid. Verder heeft elk van de vergoedingssystemen zijn eigen specifieke voorwaarden: de specifiek beoogde gevallen, de territoriale regels, de regels voor de vergoeding, enz.

De belangrijkste specifieke voorwaarden

Om artikel 29ter van de wetgeving van kracht te laten worden, moet het ongeval in België zijn gebeurd en veroorzaakt zijn door motorvoertuigen. De Belgische BA-verzekeraars zijn hoofdelijk verplicht jouw schadevergoeding te betalen. Als je jou in de tweede situatie bevindt (voorbeeld met de jonge fietsers), kan artikel 29 ter jou dus niet verder helpen.

De conventie "Onschuldig slachtoffer" Van Assuralia daarentegen dekt een breder begrip van verkeersongevallen zolang ze in België zijn gebeurd: het volstaat dat er sprake is van verkeer, hetzij door het slachtoffer, hetzij door de andere partijen. Als het ongeval echter in het buitenland is gebeurd, vereist de conventie de exclusieve betrokkenheid van meerdere voertuigen die allemaal in België zijn geregistreerd.

Aangezien het een conventie betreft (in tegenstelling tot artikel 29 ter, dat een wettelijke bepaling is), is het ook noodzakelijk dat alle verzekeraars die de BA van alle betrokken partijen dekken, deze conventie hebben onderschreven. Het is dus essentieel om deze verzekeringsmaatschappijen te identificeren om te controleren of ze op de lijst van deelnemende bedrijven staan.

De conventie "Onschuldig slachtoffer" kan dus effect hebben in de twee genoemde situaties, op voorwaarde dat alle voertuigen of alle fietsers die betrokken waren bij het ongeval, verzekerd zijn bij verzekeringsmaatschappijen die de conventie hebben onderschreven. Een van deze verzekeraars zal dan volgens de regels van de conventie aansprakelijk worden gesteld en uw schade vergoeden.

Hoe kan DAS jou helpen?

Als jij je in een dergelijke situatie bevindt en jouw contract bij DAS dekt jou hiervoor, kan je rekenen op onze expertise. We analyseren de mogelijkheden om gebruik te maken van een van deze vergoedingssystemen. Kan dat, dan zullen wij uw rechten als onschuldig slachtoffer verdedigen. Ontbreken er elementen om uw status als "onschuldig slachtoffer" vast te stellen? Dan bekijken we hoe we deze toch kunnen verwerven.

Een volledig en gedetailleerd dossier van jouw kant maakt dit natuurlijk makkelijker: de details van het ongeval, alle informatie over de identiteit van de andere partijen en hun verzekeraars (of informatie om hen te identificeren), een door de politie opgemaakt ongevallenrapport, enz. Als er onafhankelijke getuigen aanwezig waren, vraag dan meteen hun volledige contactgegevens. Hun verklaring zal waardevol zijn om te bewijzen dat u geen actieve rol speelde bij het ontstaan van het ongeval!

(1) artikel 29 ter van de wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering voor motorvoertuigen

(2) de conventie "Onschuldig slachtoffer"

bron: https://www.das.be/nl/blog/article/265